Қазіргі әлемде мемлекеттің қуаты табиғи ресурстармен немесе экономикалық көрсеткіштермен ғана өлшенбейді. Елдің қорғаныс қабілеті, қауіпсіздік жүйесінің беріктігі және халықаралық әскери ынтымақтастықтағы орны – егемендіктің басты кепіліне айналды. Украинадағы соғыс, Таяу Шығыстағы тұрақсыздық, киберқауіптердің күшеюі мен әскери технологиялардың қарқынды дамуы ұлттық қауіпсіздікке деген көзқарасты түбегейлі өзгертті. Осындай жағдайда Қазақстан да қорғаныс саясатын жаңа талаптарға сай жаңғыртуға басымдық беріп отыр.
(Сурет ЖИ арқылы жасалды)
2026 жыл Қазақстан үшін әскери қауіпсіздік саласында маңызды кезеңдердің бірі болды. Елдің қорғаныс саласына бөлінетін қаржы көлемі 1,2 триллион теңгеден асты. Оның негізгі бөлігі Қарулы күштердің жауынгерлік және жұмылдыру даярлығын қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл қаржы әскери инфрақұрылымды жаңғыртуға, бөлімдердің материалдық-техникалық базасын күшейтуге және жаңа технологияларды енгізуге жұмсалуда.
Соңғы жылдары әскери жанжалдардың сипаты түбегейлі өзгерді. Қазіргі соғыстарда танк пен артиллериядан бұрын дрондар, жасанды интеллект жүйелері, радиоэлектрондық күрес құралдары және кибершабуылдар шешуші рөл атқара бастады. Сондықтан Қазақстан да дәстүрлі армиямен қатар цифрлық қорғаныс әлеуетін дамытуға ерекше назар аударып келеді.
Қарулы күштерді жаңғырту тек жаңа қару сатып алумен шектелмеуі тиіс. Ең алдымен кәсіби әскери кадрларды даярлау, әскери білім беру жүйесін халықаралық стандарттарға жақындату және отандық қорғаныс өнеркәсібін дамыту маңызды. Қауіпсіздік импортқа тәуелді болмауы керек. Егер қорғаныс өндірісі ел ішінде дамыса, бұл әрі ұлттық қауіпсіздікке, әрі экономиканың жаңа секторларының қалыптасуына жол ашады.
Бүгінгі таңда ұлттық қауіпсіздік ұғымы мемлекеттік шекараны күзетумен ғана шектелмейді. Энергетикалық жүйелердің тұрақтылығы, ақпараттық қауіпсіздік, цифрлық инфрақұрылымның қорғалуы және төтенше жағдайларға жедел әрекет ету қабілеті де қорғаныс саясатының ажырамас бөлігіне айналды.
Әлемде әскери емес қысым құралдары көбейіп келеді. Санкциялық саясат, ақпараттық шабуылдар, жалған ақпарат тарату, стратегиялық инфрақұрылымға кибершабуыл жасау сияқты қауіптер мемлекеттердің төзімділігін сынауда. Сондықтан Қазақстан үшін қорғаныс саласын дамыту тек әскери ведомствоның емес, бүкіл мемлекеттік басқару жүйесінің ортақ міндетіне айналып отыр.
Егемендік – бір күнде қалыптасатын құндылық емес. Ол үздіксіз жаңғыртуды, қауіпсіздік жүйесін жетілдіруді және ұлттық мүддені қорғауға бағытталған салмақты мемлекеттік саясатты талап етеді. XXI ғасырда ел тәуелсіздігін сақтаудың ең сенімді жолы – заман талабына сай армия, тиімді әскери дипломатия және ұлттық қауіпсіздіктің берік институционалдық негізін қалыптастыру.
Mezgil.kz
