Жаһандану дәуірінде көптеген халықтар өз ерекшелігін жоғалтып алудан қауіптенеді. Бірі тілін сақтауға күш салса, енді бірі ұлттық мәдениетін жаңғыртуға ұмтылады. Ал Қазақстан үшін бұл мәселенің мәні бұдан да терең. Өйткені қазақ халқының бірегейлігі – тек этностық белгі емес, ол мыңдаған жыл бойы Ұлы Далада қалыптасқан өмір салтының, дүниетанымның, рухани құндылықтардың және тарихи сабақтастықтың жиынтығы.

 (Сурет ЖИ арқылы жасалды)

Соңғы жылдары елімізде қазақтың ұлттық болмысын ғылыми тұрғыдан зерттеуге деген қызығушылық айтарлықтай артты. Бұрын бұл тақырып негізінен этнография немесе фольклор аясында қарастырылса, бүгінде оған тарихшылар, антропологтар, археологтар, тілтанушылар, мәдениеттанушылар, саясаттанушылар және цифрлық технология мамандары бірлесіп ден қоя бастады.

 

Қазақтың бірегейлігі шапан, домбыра немесе киіз үймен ғана өлшенбейді. Олар – ұлттық мәдениеттің көрінетін белгілері. Ал оның өзегі әлдеқайда тереңде жатыр.

 

Бұл – жеті ата дәстүрі, ру-тайпалық шежірені сақтау мәдениеті, үлкенді құрметтеу, қонақжайлық, еркіндікке ұмтылу, табиғатпен үндес өмір салты, жылқы мәдениеті, сөз өнері, шешендік дәстүр, күй мен жыр, тарихи жады және дала өркениетінен бастау алған дүниетаным.

 

Соңғы жылдары Қазақстан археологиясы тың серпін алды. Жаңа қазба жұмыстары сақ, ғұн, түркі және Алтын Орда кезеңдерінің мәдени сабақтастығын ғылыми тұрғыдан дәлелдеуге мүмкіндік беріп келеді.

 

2026 жылы Қазақстан Үкіметі ЮНЕСКО және ИСЕСКО аясындағы 2026–2028 жылдарға арналған мәдени мұраны сақтау және насихаттау жөніндегі кешенді жоспарды бекітті. Құжатта ұлттық дәстүрлерді сақтау, материалдық емес мәдени мұраны қолдау, тарихи ескерткіштерді қорғау және халықаралық ғылыми ынтымақтастықты кеңейту көзделген.

 

Сонымен қатар Париждегі ЮНЕСКО штаб-пәтерінде өткен «Наурызнама» бағдарламасының таныстырылымында қазақтың дәстүрлері мен ұлттық құндылықтары халықаралық қауымдастыққа кеңінен насихатталды.

Mezgil.kz